တကယ္ေတာ့ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳမိတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ မလိုခ်င္ဆုံး၊ ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း မျဖစ္ေစခ်င္ဆုံး ကိစၥတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း က်န္းမာေရး အသိအညာေပးမႈေတြ လုပ္ေနၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း က်ယ္ျပန႔္မႈအတိုင္းအတာအားျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္ေတြ ရွိေနပါေသးတယ္။ အဲ့ဒီလိုပဲ၊ အသိပညာ ရွိထားေပမယ့္ အေျခအေနအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သြားနိုင္တာလည္းရွိတယ္။ ဒီအတြက္ အခုေဆာင္းပါးေလးကို ေရးလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမႈျပဳလိုက္တယ္ဆိုတာ ဘာကိုေျပာတာလဲ။ ကြန္ဒုံးလို႔ေခၚတဲ့ ရာဘာအစြပ္ မသုံးလိုက္ဘဲနဲ႔ ဆက္ဆံမိလိုက္တာကို ေခၚတာပါ။ ကြန္ဒုံးဟာ ကာကြယ္မႈႏွစ္မ်ိဳး (Dual protection) ကို ေပးနိုင္ပါတယ္။ တစ္ခုက ကိုယ္ဝန္၊ ေနာက္တစ္ခုက လိင္ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြကိုပါ။ ဒါေၾကာင့္ ကြန္ဒုံးမသုံးဘဲ အတူေနလိုက္ရင္ ကိုယ္ဝန္ေရာ ကူးစက္ေရာဂါပါ ရသြားနိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ မိန္းကေလးက တျခားကိုယ္ဝန္တားနည္းတစ္ခုုခုကို သုံးထားတယ္ဆိုရင္ေတာင္ ကူးစက္ေရာဂါ ရနိုင္ေခ်ရွိေသးတာမို႔ ကြန္ဒုံးကေတာ့ မျဖစ္မေန သုံးဖို႔လိုမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ရွင္းျပလိုတာက လိင္ကတစ္ဆင့္ ကူးစက္တာေတြလည္း မရခ်င္ဘူး။ ကိုယ္ဝန္လည္း တားခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြန္ဒုံးသုံးမွ ရမွာလားဆိုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အၾကမ္းအားျဖင့္ ေလးနည္း လုပ္လို႔ရပါတယ္။
၁။ ကြန္ဒုံးတစ္မ်ိဳးတည္း သုံးတာ။
၂။ ကြန္ဒုံးနဲ႔ သားဆက္ျခားနည္း တြဲသုံးတာ။
၃။ သားဆက္ျခားနည္းပဲ သုံးၿပီး တစ္လင္တစ္မယားစနစ္ က်င့္သုံးတာ။
၄။ လိင္ဆက္ဆံမႈကို ေရွာင္ၾကဥ္တာဆိုၿပီးရွိတယ္။
ဒီအတြက္ ကိုယ့္ရဲ့ လိင္ဆက္ဆံဖက္ေပၚ မူတည္ၿပီး စဥ္းစားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ ဆက္ဆံတယ္၊ တစ္လင္တစ္မယားစနစ္လည္း က်င့္သုံးၾကတယ္ဆို ျပႆနာမရွိေပမယ့္ ျပည္တန္ဆာအမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ဆက္ဆံမိတယ္၊ အေၾကာင္းမသိသူ တစ္ေယာက္ေယာက္နဲ႔ အတူေနမိတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္အခုေျပာမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြကို ဆက္လုပ္သင့္ပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း အင္မတန္မွကို အေတြ႕ရမ်ားလာတဲ့ အဓမၼျပဳက်င့္မႈေတြမွာဆိုလည္း အျပဳက်င့္ခံရသူအေနနဲ႔ ဒါေတြလုပ္ေဆာင္သင့္တယ္။ အဲဒီလို အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံမိလိုက္တယ္ဆိုရင္ ခုနက ေျပာခဲ့သလို၊ ကိုယ္ဝန္ရသြားနိုင္တယ္။ ေရာဂါလည္းကူးစက္နိုင္တာမို႔ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီး ခြဲျခားေျပာမေနေတာ့ဘဲ တစ္ေပါင္းတစ္စည္းတည္း ေရးသြားပါမယ္။
(၁) ကိုယ္ဝန္တားရန္
ပုံမွန္ကိုယ္ဝန္တားနည္းေတြက ဆက္ဆံမႈမစခင္မွာ ႀကိဳသုံးရတာပါ။ ဆက္ဆံၿပီးမွ သုံးမယ္ဆို အခ်ိန္မမီပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ကံေကာင္းပါတယ္။ အေရးေပၚ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေတြ ရွိေနပါၿပီ။ ဒီေဆးေတြက ဘယ္လို အမ်ိဳးသမီးမ်ိဳးနဲ႔မဆို သင့္ေတာ္ပါတယ္။ အသုံးျပဳပုံကေတာ့ အကာအကြယ္မဲ့ ဆက္ဆံၿပီး နာရီ ၁၂၀ အတြင္း ေသာက္ရတယ္။ ငါးရက္အခ်ိန္ရတယ္ ဆိုေပမယ့္ ေစာေစာေသာက္ေလ ေကာင္းေလပါပဲ။ ရက္ၾကာလာတာနဲ႔အမၽွ အာနိသင္က က်က်လာပါတယ္။ ႏွစ္လုံးပါတဲ့ ေဆးကဒ္ေတြဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီႏွစ္လုံးစလုံးကို တစ္ၿပိဳင္တည္းေသာက္ရမွာပါ။ တစ္လုံးေသာက္ၿပီး ၁၂ နာရီျခားၿပီးမွ ေနာက္တစ္လုံးထပ္ေသာက္ရတယ္ဆိုတာမ်ိဳး လုပ္စရာမလိုေတာ့ပါဘူး။ ႏွစ္လုံးစလုံး တစ္ၿပိဳင္တည္းေသာက္လည္း အာနိသင္အတူတူပဲ။ ၁၂ နာရီျခားစရာမလိုေတာ့တာမို႔ ပိုလို႔ အမွားနည္းသြားနိုင္ပါတယ္။ ခုဆိုရင္ တစ္လုံးတည္းပါတဲ့ ေဆးကဒ္ေတြေတာင္ ရွိေနပါၿပီ။ ေဆးေသာက္ၿပီး ႏွစ္နာရီအတြင္း အန္ထြက္ခဲ့ရင္ ထပ္ေသာက္ဖို႔ လိုမွာျဖစ္ၿပီး ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးအေနနဲ႔ေတာ့ ေခါင္းမူးတာ၊ ပ်ိဳ႕အန္တာ၊ ရာသီေသြးပုံမမွန္ဆင္းတာ၊ ရာသီလာရမယ့္ရက္ထက္ နည္းနည္းေနာက္က်ေနၿပီးမွ လာတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဆိုးဆိုးရြားရြား ထိခိုက္ေစတာမ်ိဳး မရွိတာမို႔ စိတ္ခ်လက္ခ် အသုံးျပဳနိုင္ပါတယ္။
(၂) ကိုယ္ဝန္ရွိမရွိ စစ္ေဆးရန္
အေရးေပၚကိုယ္ဝန္တားေဆးဟာ ပုံမွန္အသုံးျပဳရတဲ့ သားဆက္ျခားနည္းေတြနဲ႔စာရင္ ထိေရာက္မႈနည္းပါတယ္။ သူ႔ရဲ့အာနိသင္က ၈၇ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ဒီေဆးအခ်ိန္မီ ေသာက္လိုက္နိုင္တယ္ဆိုဦးေတာ့၊ ကိုယ္ဝန္မရနိုင္ဘူးလို႔ ယတိျပတ္ ေျပာမရပါဘူး။ ဒီေတာ့ကိုယ္ဝန္ရွိမရွိ စစ္ေဆးၾကည့္ဖို႔လိုလာပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ လူငယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား မွားေနၾကတဲ့ ကိစၥကေတာ့ အတူေနၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္ၾကာတာနဲ႔ ဆီးစစ္ၾကည့္တာပဲ။ ဆီးစစ္တယ္ဆိုတာက သေႏၶသားေလး သားအိမ္နံရံမွာ ကပ္လိုက္တဲ့အခါ ထြက္လာတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို စစ္ၾကည့္တာပါ။ ဘယ္ေန႔မွာ စစ္ရင္ေပၚနိုင္မယ္ဆိုတာ အတိအက်ေျပာမရေပမယ့္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ ရာသီထိန္ၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္ေနလို႔ စစ္ၾကည့္ေတာ့မွ မွန္ကန္တဲ့အေျဖကို ရပါလိမ့္မယ္။ ဒါကို မသိထားဘဲ စစ္ၾကည့္လိုက္လို႔ ကိုယ္ဝန္မရရွိဘူးဆိုၿပီး စိတ္ခ်လက္ခ်ေနၿပီးမွ ကိုယ္ဝန္ေပၚလာရင္ စုံတြဲေတြၾကားထဲမွာ ျပႆနာျဖစ္လာနိုင္တာမို႔ ဒါကို သိထားဖို႔လိုပါတယ္။ အတူေနၿပီး နာရီ ၁၂၀ အတြင္း အေရးေပၚေဆးေသာက္ပါ။ ရာသီရက္ နည္းနည္းေလာက္ ေနာက္က်သြားတာမို႔ေပၚရမယ့္ရက္ ေပၚမလာလည္း စိတ္မပူပါနဲ႔။ ရာသီထိန္သြားၿပီး တစ္ပတ္ေလာက္ေနရင္သာ ဆီးစစ္ၾကည့္ဖို႔ လိုမွာျဖစ္ပါတယ္။
(၃) လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တဲ့ေရာဂါမ်ား ကာကြယ္ရန္
အဓမၼျပဳက်င့္မႈခံရၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ ဒီေရာဂါေတြကို ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ လိုအပ္တဲ့ ပိုးသတ္ေဆးတခ်ိဳ႕ေပးတာမ်ိဳး လုပ္နိုင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါေတြကို အဓိကအားျဖင့္ ႏွစ္မ်ိဳးျပန္ခြဲလို႔ ရေသးတယ္။ ကုလို႔ရတဲ့ ေရာဂါနဲ႔ ကုလို႔မရတဲ့ေရာဂါ။ ကုလို႔မရဘူးဆိုတာကေတာ့ HIV ပိုးကို ေျပာတာပါ။ ဒီပိုးကို ထိန္းထားလို႔ရတဲ့ေဆးေတြ ေပၚေနၿပီ၊ ဒီပိုးကူးစက္ခံလိုက္ရလည္း လူ႔သက္တမ္းေစ့ ေနလို႔ရေနၿပီဆိုေပမယ့္ အရွင္းေပ်ာက္ေအာင္ေတာ့ ကုလို႔မရေသးပါဘူး။ ကုလို႔ရတဲ့ ေရာဂါေတြကေတာ့ ဆီးပူေညာင္းက်၊ ဆစ္ဖလစ္၊ ကာလသားေရာဂါေတြကို ဆိုလိုပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးေတြနဲ႔ စနစ္တက် ကုသလို႔ရနိုင္ပါတယ္။ အဲဒါေတြအတြက္ ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္သင့္လဲ။ ကာလသားေရာဂါေတြအတြက္ကေတာ့ အမ်ိဳးသားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီး မတူပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီး မတူပါဘူး။ အမ်ိဳးသားေတြက ေရာဂါပိုးဝင္သြားရင္ လကၡဏာျပဖို႔ လြယ္ပါတယ္။ ဘာေတြျဖစ္လာတတ္လဲဆိုရင္ လိင္အဂၤါကေန ျပည္ထြက္တာ၊ အျဖဴရည္က်တာ၊ အနာျဖစ္လာတာေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီလိုျဖစ္လာရင္ေတာ့ ေဆး႐ုံေဆးခန္းကို ျပသင့္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕နယ္ေဆး႐ုံေတြမွာ ကာလသားေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရးဌာနေတြ ရွိပါတယ္။
Credit:
ေဒါက္တာၿဖိဳးသီဟ
