Friday, September 6, 2019

ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း

ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္းသည္ အသက္ ၄၀ မွ ၇၀ အတြင္းရွိ အမ်ိဴးသားမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားတတ္ေသာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။



ျဖစ္ပြားရေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း ျဖစ္ပြားနိုင္သည္။



႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား

- ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါ၊

- ေသြးတြင္းကိုလက္စထေရာဓာတ္မ်ား၍ အမ်ိဴးသား လိင္အဂၤါသို ့သြားေသာ ေသြးေၾကာမ်ား က်ဥ္းျခင္း၊

- ေဟာ္မုန္းျပႆနာမ်ား၊

- ေလျဖတ္ျခင္း

- လိင္တံခြဲစိတ္မႈ (သို ့) ခါးရိုးဝန္းက်င္ ခြဲစိတ္မႈ

- လိင္တံ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရျခင္း (သို ့) ဦးေခါင္း ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္မိျခင္း

- လိင္တံ၏ တစ္သ်ဴးမ်ား အေနအထား မမွန္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္သည္။

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပႆနာမ်ား

- စိတ္ပူပန္မႈမ်ားျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း ႏွင့္

- အိမ္ေထာင္ေရး အဆင္မေျပျခင္း (သို ့) သမီးရည္းစား အဆင္မေျပျခင္း စေသာ စိတ္အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုး ျဖစ္နိုင္သည္။



တစ္ကိုယ္ေတာ္ အာသာေျဖခ်ိန္ႏွင္ ့ အိပ္ရာနိုးခ်ိန္တို ့တြင္ လိင္တံ တင္းမာျခင္းရွိေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ ဆက္ဆံရာတြင္မူ လိင္တံတင္းမာျခင္း မရွိျခင္းမွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ မည္သည့္အေျခအေနတြင္မဆို လိင္တံတင္းမာျခင္း မရွိလၽွင္ကား ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ ဟုဆိုနိုင္သည္။ တစ္ခ်ိဳ ့ေသာ ေဆးဝါးမ်ား (ဆီးေဆး၊ ေသြးက်ေဆး၊ စိတ္က်ေရာဂါေပ်ာက္ေဆး၊ ကင္ဆာေရာဂါေဆး) ေသာက္သုံးျခင္းေၾကာင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း ျဖစ္ေစနိုင္သည္။



ဆရာဝန္ႏွင့္ သြားေရာက္ျပသသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား

အကယ္၍ ရက္သတၱပတ္ အနည္းငယ္ထက္ ပိုၾကာေအာင္ ပန္းေသပန္းညႇိုး ျဖစ္ေနပါက ေဆး႐ုံေဆးခန္းသို ့ သြားေရာက္သင့္သည္။ ေဆးခန္းသို ့ေရာက္ပါက ဆရာဝန္က သင္၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၊ ႐ုပ္ႏွင္ ့စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ က်န္းမာေရး အေျခအေနအေၾကာင္း၊ အရက္ေသာက္သုံးမႈ ရွိမရွိ၊ မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခင္း ရွိမရွိႏွင္ ့လတ္တေလာ ေသာက္ေနေသာ ေဆးဝါးမ်ားအေၾကာင္း ေမးျမန္းနိုင္သည္။စမ္းသပ္မႈအေနျဖင့္ လိင္တံကို စမ္းသပ္ျခင္း၊ ေရာဂါျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြရန္အတြက္ လိုအပ္ေသာ ေသြးစစ္ျခင္းမ်ား၊ ေဟာ္မုန္း level စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္နိုင္ပါသည္။ အျခားေသာ စစ္ေဆးမႈမ်ား အေနျဖင္ ့ အာထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာအတြင္းသို ့ေဆးထိုးထည့္၍ ဓာတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊ လိုအပ္လၽွင္ စိတ္က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈမ်ားပါ ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။



ကုသျခင္း

အကယ္၍ ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္းမွာ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ေသြးတိုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါမ်ားေၾကာင္ ့ ျဖစ္ပါက ထိုေရာဂါမ်ားကို ကုသျခင္းျဖင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း ေပ်ာက္ကင္းနိုင္သည္။ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း ျဖစ္ေစနိုင္ေသာ ေဆးဝါးမ်ား ေသာက္သုံးေနပါကလည္း ဆရာဝန္ႏွင့္တိုင္ပင္၍ တျခားေဆး ေျပာင္းရန္လိုအပ္ပါသည္။ အဝလြန္ေနပါက ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလၽွာ့ခ်ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း၊ အရက္ျဖတ္ျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါး ျဖတ္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္လုပ္ေပးျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈ ေလၽွာ့ခ်ျခင္းျဖင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း သာမက ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ က်န္းမာေရးက္ို ေကာင္းမြန္ေစနိုင္သည္။



Phosphodiesterase-5 inhibitors ဆိုေသာ ေဆးသည္ ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္းအတြက္ အသုံးအမ်ားဆုံးႏွင့္္ အသုံးဝင္ဆုံး ေဆးတစ္လက္ျဖစ္သည္။ သို ့ေသာ္ ႏွလုံးေရာဂါ ရွိသူမ်ား၊ လိင္တံမာၿပီးေနာက္ နာရီမ်ားစြာၾကာေအာင္ နာက်င္သူမ်ားႏွင္ ့ေသြးတိုးေရာဂါအတြက္ Alpha-blockers ေသာက္ေနသူမ်ားအေနႏွင့္ PDE-5 inhibitor ကို ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္၍သာ ေသာက္သင့္သည္။ Nitratesပါဝင္ေသာေဆးမ်ားေသာက္သုံးေနလၽွင္၊ ေသြးေပါင္က်ေနသူမ်ား၊ ေလျဖတ္ဖူးသူမ်ား၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ေရာဂါ ရွိသူမ်ား၊ ႏွလုံးခုန္ ႐ုတ္တရက္ ရပ္ဖူးသူမ်ားသည္ PDE-5 inhibitors ကိုလုံးဝ မေသာက္သင့္ပါ။PDE-5 inhibitors ၏ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဴးမ်ားမွာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မ်က္ႏွာနီရဲျခင္း၊ အစာမေၾကျခင္း၊ ပ်ိဳ ့အန္ျခင္း၊ ႏွာပိတ္/ႏွာေစးျခင္း၊ ေက်ာေအာင့္ျခင္း၊ အျမင္ေဝဝါးျခင္းႏွင့္ ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္ျခင္းတို ့ျဖစ္နိုင္သည္။



Vacuum pumps ဟုေခၚေသာ ေလစုပ္ခြက္ျဖင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္းကို သက္သာေစနိုင္သည္။ သို ့ေသာ္ ေလစုပ္ခြက္ကို အသုံးျပဳတတ္ေစရန္ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ ေလ့က်င့္ရမည္ျဖစ္သည္။ ေလစုပ္ခြက္သုံးျခင္းျဖင့္ မည္သည့္ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္း ျဖစ္ေစကာမူ မိနစ္ ၃၀ ခန္ ့ၾကာေအာင္ လိင္တံတင္းမာေစနိုင္သည္။ အကယ္၍ ေသြးမတိတ္ေရာဂါ (သို္ ့) ေသြးက်ဲေဆး ေသာက္ေနပါက ေလစုပ္စက္ကို မသုံးသင့္ပါ။သို ့ေသာ္ အထက္ပါ ေဆးနည္းမ်ားႏွင့္ မသက္သာပါက Alprostadil ဟုေခၚေသာ ေဟာ္မုန္းေဆးျဖင့္လည္း သက္သာေစနိုင္သည္။ Alprostadil ကို လိင္တံသို ့တိုက္ရိုက္ေဆးထိုးျခင္း (သိုု ့) ဆီးလမ္းေၾကာင္းထဲသို ့ ေသးငယ္ေသာ ေဆးေတာင့္အျဖစ္ ထည့္နိုင္သည္။ Alprostadil သည္ ေသြးဖိအား အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေစနိုင္ျခင္း၊ ေခါင္းမူးျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ လိင္တံနာက်င္ျခင္း၊ ဆီးသြားလၽွင္ နာက်င္ျခင္း/ေသြးပါျခင္းႏွင္ ့ ေဆးထိုးေသာ ေနရာတြင္ ေရာင္ရမ္းျခင္းတို ့ျဖစ္ေစနိုင္သည္။



အကယ္၍ ေဟာ္မုန္းျပႆနာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါက ေဟာ္မုန္းေရာဂါ အထူးကုႏွင့္ သြားေရာက္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္သည္။ ကားအက္ဆီးဒင့္ေၾကာင့္ လိင္တံ ထိခို္က္ဒဏ္ရာရသြားေသာ လူငယ္မ်ားႏွင္ ့လိင္တံအေနအထား မမွန္သူမ်ားတြင္မူ ခြဲစိတ္မႈျပဳလုပ္နိုင္သည္။ စိတ္ေရာဂါေၾကာင့္ ပန္းေသပန္းညႇိုး ျဖစ္ေနပါက စိတ္က်န္းမာေရး အထူးကု ဆရာဝန္ႏွင္ ့သြားေရာက္ျပသကာ စိတ္က်န္းမာေရး အေျခအေနအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္သည္။ တစ္ခ်ိဳ ့ေသာ ခါးရိုးက်န္းမာေရး ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ျပဳလုပ္ေပးျခင္းျဖင့္လည္း ပန္းေသပန္းညႇိုးျခင္းကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစနိုင္ပါသည္။